Renta wdowia od 2027 roku wzrośnie. O ile więcej dostaną wdowy i wdowcy?
Od 1 stycznia 2027 roku wzrośnie wysokość drugiego świadczenia wypłacanego w ramach renty wdowiej. Zamiast dotychczasowych 15 proc. będzie to 25 proc. emerytury lub renty rodzinnej. Zmiana obejmie również osoby, które już otrzymują połączone świadczenia. Nie będą musiały składać kolejnego wniosku, ponieważ ZUS i KRUS przeliczą wypłaty automatycznie. To jednak nie jedyna ważna informacja dla osób pobierających świadczenia z KRUS. Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację, która umożliwia przekazanie do Funduszu Emerytalno-Rentowego dodatkowych środków z budżetu państwa w wysokości do 1 mld zł. Wyjaśniamy, ile można zyskać, kto ma prawo do renty wdowiej i jakie ograniczenia nadal obowiązują.
Sprawdź również: Bezpłatna opaska bezpieczeństwa dla seniora. Zostały ostatnie miesiące na złożenie wniosku
Renta wdowia od 2027 roku. Drugie świadczenie wzrośnie z 15 do 25 proc.
Renta wdowia nie jest odrębnym, nowym świadczeniem. To rozwiązanie pozwalające łączyć wypłatę własnej emerytury lub renty z rentą rodzinną po zmarłym małżonku. Dzięki temu osoba uprawniona nie musi wybierać tylko jednego z tych świadczeń.
Obecnie obowiązuje zasada, zgodnie z którą można otrzymywać:
- 100 proc. własnej emerytury lub renty oraz 15 proc. renty rodzinnej po zmarłym małżonku;
- 100 proc. renty rodzinnej oraz 15 proc. własnego świadczenia.
Od 1 stycznia 2027 roku wysokość drugiego świadczenia wzrośnie z 15 do 25 proc. Pierwszy składnik nadal będzie wypłacany w całości. Warto podkreślić, że nie oznacza to podwyżki o 10 proc. całej dotychczasowej wypłaty. Zmiana dotyczy wyłącznie drugiego świadczenia. Ostateczna kwota zależy więc od wysokości obu emerytur lub rent oraz od obowiązującego limitu.
Ile więcej wyniesie renta wdowia w 2027 roku? Przykładowe wyliczenie
Różnicę najlepiej zobaczyć na konkretnym przykładzie. Załóżmy, że wdowa pobiera własną emeryturę w wysokości 2400 zł brutto, a renta rodzinna po zmarłym mężu wynosi 3000 zł brutto.
W takiej sytuacji może wybrać jeden z dwóch wariantów wypłaty.
| Wariant wypłaty | Do końca 2026 r. | Od 1 stycznia 2027 r. |
|---|---|---|
| 100 proc. renty rodzinnej + część własnej emerytury | 3360 zł | 3600 zł |
| 100 proc. własnej emerytury + część renty rodzinnej | 2850 zł | 3150 zł |
W tym przypadku korzystniejszy jest pierwszy wariant. Do pełnej renty rodzinnej w wysokości 3000 zł doliczane jest 15 proc. własnej emerytury, czyli 360 zł. Od stycznia 2027 roku będzie to już 25 proc., a więc 600 zł. Łączna miesięczna wypłata wzrośnie z 3360 do 3600 zł brutto. Oznacza to 240 zł brutto więcej każdego miesiąca.
To oczywiście tylko przykład. W przypadku niższych świadczeń podwyżka będzie mniejsza. Z kolei osoby, których łączna wypłata zbliża się do ustawowego limitu, mogą otrzymać mniej, niż wynikałoby z prostego doliczenia dodatkowych 10 proc. drugiego świadczenia. Podane kwoty są wartościami brutto. Faktyczna suma przekazana na konto będzie zależała od potrąceń i rozliczenia podatkowego.
Dodatkowy 1 mld zł dla KRUS. Co podpisał Karol Nawrocki?
Oprócz podwyżki drugiego składnika renty wdowiej ważne są również zmiany dotyczące finansowania świadczeń wypłacanych przez KRUS. 15 października 2026 roku prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na 2026 rok. Nowe przepisy umożliwiają przekazanie do Funduszu Emerytalno-Rentowego KRUS dodatkowych środków z budżetu państwa w wysokości do 1 mld zł. Mają one zwiększyć dotację dla tego funduszu.
Dlaczego potrzebne są dodatkowe pieniądze? W trakcie prac parlamentarnych przedstawiciele KRUS informowali, że wcześniej zaplanowane środki mogą nie wystarczyć na pokrycie wszystkich wydatków. Według szacunków przedstawionych podczas posiedzenia komisji sejmowej do końca 2026 roku mogło zabraknąć co najmniej 400 mln zł. Jedną z przyczyn były wyższe od zakładanych koszty związane z wypłatą renty wdowiej dla osób korzystających z systemu rolniczego. Nowe rozwiązanie ma umożliwić zwiększenie finansowania funduszu i zabezpieczenie wypłat należnych świadczeń.
Trzeba jednak zwrócić uwagę na ważny szczegół. Kwota 1 mld zł oznacza maksymalny limit dodatkowych środków, a nie gwarancję, że cała suma zostanie przekazana KRUS. Nie jest to również osobna dopłata dla emerytów ani dodatkowy bonus, który otrzyma każdy uprawniony do renty wdowiej. Chodzi o zwiększenie finansowania Funduszu Emerytalno-Rentowego, z którego wypłacane są świadczenia rolnicze.
Sprawdź również: Renta wdowia i podatek. Dlaczego ZUS zabiera 12% podatku?
Kto może otrzymać rentę wdowią? Warunki trzeba spełnić łącznie
Sama utrata małżonka i pobieranie własnej emerytury nie wystarczą, aby otrzymać rentę wdowią. Przepisy określają kilka warunków, które trzeba spełnić jednocześnie.
Prawo do wypłaty świadczeń w zbiegu przysługuje wdowie lub wdowcowi, którzy:
- ukończyli co najmniej 60 lat w przypadku kobiet lub 65 lat w przypadku mężczyzn;
- pozostawali we wspólności małżeńskiej ze zmarłym małżonkiem do dnia jego śmierci;
- nabyli prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż w dniu ukończenia 55 lat w przypadku kobiet lub 60 lat w przypadku mężczyzn;
- nie pozostają obecnie w nowym związku małżeńskim.
Konieczne jest również posiadanie prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku oraz do własnego świadczenia emerytalno-rentowego wymienionego w przepisach. Może to być między innymi emerytura, w tym rolnicza, emerytura pomostowa, świadczenie przedemerytalne, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne albo odpowiednia renta z tytułu niezdolności do pracy. Ustawa obejmuje również niektóre świadczenia z systemów mundurowych. Szczególnie ważny jest warunek dotyczący wieku, w którym nabyto prawo do renty rodzinnej. Nie wystarczy, że kobieta ma obecnie 60 lat, a mężczyzna 65 lat. Znaczenie ma także to, kiedy powstało prawo do renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku.
Przykładowo kobieta, która została wdową w wieku 52 lat i już wtedy nabyła prawo do renty rodzinnej, może nie spełnić tego warunku, nawet jeśli obecnie ma ponad 60 lat. W takiej sytuacji samo osiągnięcie wymaganego wieku nie wystarczy. Warto pamiętać, że prawo do wypłaty świadczeń w zbiegu ustaje w przypadku zawarcia nowego związku małżeńskiego. Przepisy przewidują zakończenie wypłaty z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego małżeństwa.
Sprawdź również: Renta dożywotnia za mieszkanie – na co uważać? Sprawdź, zanim podpiszesz umowę
Czy trzeba składać nowy wniosek o podwyżkę renty wdowiej w 2027 roku?
To jedna z najważniejszych informacji dla osób, które już pobierają rentę wdowią. ZUS i KRUS potwierdzają, że od 1 stycznia 2027 roku podwyższenie drugiego składnika z 15 do 25 proc. zostanie przeprowadzone z urzędu. Oznacza to, że osoby, które już otrzymują rentę wdowią, nie muszą składać kolejnego wniosku ani ponownie potwierdzać swoich uprawnień.
Automatyczne przeliczenie obejmie również osoby, którym renta wdowia zostanie przyznana do końca 2026 roku. W ich przypadku organ rentowy powinien uwzględnić nową wysokość drugiego świadczenia bez konieczności ponownego przechodzenia całej procedury. Inaczej wygląda sytuacja osób, które do tej pory nie ubiegały się o rentę wdowią. Jeśli spełniają warunki, muszą złożyć pierwszy wniosek o ustalenie prawa do wypłaty świadczeń w zbiegu.
W zależności od instytucji właściwy formularz to:
- ZUS ERWD – wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną;
- KRUS WD-01 – wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną po małżonku.
Jeżeli dana osoba ma prawo do świadczeń z dwóch różnych instytucji, na przykład z ZUS i KRUS, może złożyć wniosek w jednym z organów, w którym ustalono jej prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej. Instytucje wymieniają się informacjami potrzebnymi do ustalenia prawa do wypłaty.
Jeśli ktoś nie ma jeszcze przyznanej renty rodzinnej lub własnego świadczenia, powinien wystąpić również o brakujące świadczenie. Sam wniosek o połączenie wypłat nie zastępuje wniosku o przyznanie emerytury, renty lub renty rodzinnej. Warto też pamiętać, że prawo do wypłaty świadczeń w zbiegu przysługuje nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku, o ile w tym czasie spełnione są wszystkie pozostałe warunki. Nie warto więc niepotrzebnie odkładać formalności.
Limit renty wdowiej w 2027 roku. Ile można otrzymać maksymalnie?
Podwyżka drugiego składnika nie oznacza, że każdy będzie mógł otrzymywać coraz wyższą sumę bez ograniczeń. Nadal obowiązuje limit maksymalnej łącznej wysokości świadczeń wypłacanych w ramach renty wdowiej. Granica wynosi trzykrotność najniższej emerytury. ZUS i KRUS informują, że 1 stycznia 2027 roku limit wyniesie 5935,47 zł brutto miesięcznie. Kwota ta nie zostanie podwyższona razem ze zmianą procentowego udziału drugiego świadczenia.
Jeżeli suma świadczeń po przeliczeniu przekroczy limit, wypłata zostanie odpowiednio pomniejszona. Przykładowo, gdyby łączna kwota przed zastosowaniem ograniczenia wyniosła 6000 zł brutto, świadczenie zostałoby zmniejszone o 64,53 zł, tak aby nie przekroczyć 5935,47 zł. Ważne jest również to, że przy ustalaniu limitu uwzględnia się nie tylko dwa podstawowe świadczenia składające się na rentę wdowią. Przepisy przewidują także wliczanie określonych dodatków i innych świadczeń, między innymi dodatku pielęgnacyjnego, dodatku kombatanckiego czy ryczałtu energetycznego. W niektórych przypadkach znaczenie mogą mieć również świadczenia wypłacane przez zagraniczne instytucje.
Kwota 5935,47 zł dotyczy stanu na 1 stycznia 2027 roku. Ponieważ limit jest powiązany z wysokością najniższej emerytury, może się zmienić przy kolejnej waloryzacji.
Renta wdowia od 2027 roku – co warto zapamiętać?
Od 1 stycznia 2027 roku udział drugiego świadczenia w rencie wdowiej wzrośnie z 15 do 25 proc. Dla wielu wdów i wdowców oznacza to wyższe miesięczne wypłaty. Konkretna różnica będzie jednak zależeć od wysokości własnej emerytury lub renty, renty rodzinnej oraz obowiązującego limitu. Osoby już pobierające rentę wdowią nie będą musiały składać nowego wniosku. ZUS lub KRUS przeliczy świadczenie automatycznie. Natomiast ci, którzy jeszcze nie ubiegali się o połączoną wypłatę, powinni sprawdzić, czy spełniają wszystkie warunki, i złożyć odpowiedni formularz.
Dodatkowe finansowanie KRUS do wysokości 1 mld zł ma pomóc zabezpieczyć wypłaty świadczeń z Funduszu Emerytalno-Rentowego. Nie jest to jednak dodatkowa wypłata dla każdego emeryta ani gwarancja przekazania całej wskazanej kwoty. Przed złożeniem wniosku warto dokładnie sprawdzić swoją sytuację w ZUS lub KRUS. Szczególne znaczenie ma wiek, w którym nabyto prawo do renty rodzinnej, oraz wysokość wszystkich świadczeń uwzględnianych przy obliczaniu ustawowego limitu.
Oficjalne źródła i przydatne informacje:
- ZUS – Renta wdowia od 1 stycznia 2027 r. wyższa kwota drugiego świadczenia bez wniosku
- KRUS – Renta wdowia: zasady, warunki i wnioski
- KRUS – Od stycznia 2027 r. KRUS podwyższy renty wdowie
- Prezydent RP – ustawy podpisane 15 października 2026 r.
- Sejm – przebieg prac nad dodatkowymi środkami dla Funduszu Emerytalno-Rentowego
